احمد حاجى شريف ( عطار اصفهانى )
1086
اسرار گياهان دارويى ( فارسى )
همينكه بلندى آن از سى تا چهل سانتيمتر تجاوز كرد احتياج به قيّم دارد . برگهاى آن متناوب و مركب پرى زوج است كه انتهاى آن پيچك دارد . گلهاى آن در مورد ارقامى كه مصرف غذايى انسانى دارند سفيد و در ارقامى كه مصرف علوفه دارند بنفش است . ميوهء آن كپسول و دارى غلافى است كه دانههاى نخودفرنگى در آن قرار دارند ، دانهء آن گرد و كروى بدون لكه مىباشد ، نخودفرنگى غالبا به شكل نارس و سبز تحت عنوان نخودسبز مصرف مىشود . تركيب شيميايى : در هر يكصد گرم نخودسبز خام مواد زير وجود دارد : آب 77 گرم - پروتئين 3 / 6 گرم - چربى 4 / 0 گرم - هيدراتهاى كربن 12 گرم - خاكستر 9 / 0 گرم - كلسيم 26 ميلىگرم - فسفر 116 ميلىگرم - آهن 9 / 1 ميلىگرم - سديم 2 ميلىگرم - پتاسيم 316 ميلىگرم - تيامين 35 / 0 ميلىگرم - رايبوفلاوين 14 / 0 ميلىگرم - نياسين 9 / 2 ميلىگرم - اسانس روغنى فرار - آلكالوئيد ترى گونلين - گالاكتوليپيد - ارسنيك . در هر يكصد گرم نخودسبز پخته مواد زير وجود دارد : آب 81 گرم - پروتئين 4 / 5 گرم - هيدراتهاى كربن 10 گرم - خاكستر 6 / 0 گرم - كلسيم 23 ميلى گرم - فسفر 99 ميلىگرم - آهن 8 / 1 ميلىگرم - سديم 1 ميلىگرم - پتاسيم 196 ميلىگرم - تيامين 28 / 0 ميلىگرم - رايبوفلاوين 11 / 0 ميلىگرم - نياسين 3 / 2 ميلىگرم چربى 4 / 0 ميلىگرم . ويتامينهاى E - C - A در آن وجود دارد . خواص درمانى : 1 - آن را بخوريد خنككننده و شيرافزا مىباشد ، تا حدى از باردار شدن جلوگيرى مىكند ، براى قلب مفيد است ، تبهاى شديد را كاهش مىدهد ، ديابت و سرطان را مهار مىكند . 2 - به صورت ضماد براى نرم كردن و تحليل ورم نافع است . 3 - آن را بخيسانيد بعد آبش را در دهان قرقره كنيد . درد دندان ساكت مىشود ، ورم لثه را تحليل مىبرد . تذكر : خاصيت ضد هورمونى جنسى مرد دارد و اسراف در خوردن آن مردان را عقيم و زنان را نازا مىكند چون مانع تلقيح تخمكهاى ماده توسط اسپرم مرد مىشود . همچنين از رشد مخاط پوششى داخل رحم جلوگيرى مىكند .